Giới thiệu về Giếng cổ Bá Lễ Hội An trên 100 tuổi chưa bao giờ cạn

222
giếng cổ Bá Lễ Hội An
Giếng cổ Bá Lễ Hội An nổi tiếng nghìn năm tuổi.

Đã tồn tại hơn nghìn năm nhưng giếng cổ Bá Lễ Hội An vẫn chưa bao giờ cạn. Không chỉ là nguồn cung nước nước cho người dân địa phương mà còn được dùng để tạo nên hương vị đặc biệt cho một số món ăn ở đây. Đến thăm ngôi giếng cổ đã được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia này bạn sẽ có cơ hội tìm hiểu về lịch sử cũng như những câu chuyện hay ho, thú vị của nó.

Giếng cổ Bá Lễ Hội An nằm ở vị trí nào?

Bên cạnh những con phố cổ, ngôi nhà cổ, nhà cổ thì Hội An cũng có rất nhiều giếng cổ, một trong số đó phải nhắc đến giếng cổ Bá Lễ. Giếng cổ Bá Lễ nhuộm màu rêu phông, nằm bên hẻm nhỏ hút sâu trong lòng phố cổ, trong con hẻm nhỏ mà người dân vẫn hay quen gọi là hẻm Bá Lễ. Chính xác thì nó tọa lạc trên đường Trần Hưng Đạo, khoảng giữa đường Phân Châu Trinh, gần rạp phim Hội An.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Bảng chỉ cần vào con hẻm, nơi có giếng cổ Bá Lễ.

Mặc dù nằm ở vị trí khá sâu và trong con đường nhỏ nhưng trước hẻm có đặt tấm bảng nhỏ đề lối vào giếng cổ Bá Lễ giúp du khách có thể dễ dàng nhận biết. Hoặc nếu không bạn có chỉ cần hỏi người dân địa phương, họ sẽ hướng dẫn cho bạn tận tình. Ngôi giếng cổ với nhiều điều đặc biệt này lâu nay chưa hề vắng khách đến tham quan và chụp hình lưu niệm. Bởi câu chuyện về giếng đã lan truyền không chỉ trong địa phương mà cả trên mạng và ra cả nước ngoài.

>>> Phố Hội có gì mà lại nổi tiếng đến vậy: Giới thiệu về phố cổ Hội An

Giếng cổ Bá Lễ Hội An có từ bao giờ | Nguồn gốc và tên gọi giếng cổ

Lịch sử sử ra đời giếng cổ Bá lễ

Giếng cổ Bá Lễ có từ bao giờ, thực tế vẫn chưa ai biết chính xác. Tuy nhiên, theo các cao niên tở đây cho rằng, giếng này có từ thời của người Chăm xưa, khoảng thế kỷ thứ 8 – 9. Không như giếng bình thường ở bất kỳ đâu trên đất nước Việt Nam, giếng cổ Bá Lễ được đánh giá là một trong những di tích văn hóa vật thể, phản ánh nét văn hóa và đời sống sinh hoạt của cộng đồng cư dân người Chăm Pa tại thương cảng Hội An từ hơn 10 thế kỷ về trước.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Theo mọi người thì giếng này của người Chăm, có từ thế kỷ 8 – 9.

Theo nhiều nguồn tư liệu khác, ngày xưa, người Chăm đào giếng không chỉ để phục vụ nhu cầu hàng ngày mà còn dùng nước ngọt để trao đổi với các thuyền buôn từ các nước khác đến đây giao thương. Trải qua nhiều biến cố thăng trầm cùng với tác động của thời gian. Giếng nước Bá Lễ vẫn trường tồn ở đó. Ẩn chứa một chiều sâu của một vùng đất giàu văn hóa. Tuy đã phủ đầy rêu phong, tường gạch đã phai màu nhưng giếng vẫn còn giữ được hình dáng chắc chắn của mình, vẫn thô sơ nhưng góp phần tạo nên cái “hồn” cho phố Hội.

Tên gọi giếng cổ Bá Lễ Hội An

Hẳn nhiều người sẽ thắc mắc tại sao là giếng Bá Lễ mà không phải là một cái tên nào khác? Thực ra, tên Bá Lễ bắt đầu là do lấy theo tên của một người phụ nữ – người đã bỏ ra hơn 100 đồng bạc Đông Dương để trùng tu lại giếng vào khoảng thế kỷ 20. Cũng từ đó nên mọi người lấy tên bà đặt cho giếng cổ. Chứ không hề xuất phát từ một câu chuyện lịch sử nào cả.

Có gì đặc biệt ở giếng cổ Bá Lễ mà du khách chưa biết?

Độc đáo trong kiến trúc giếng cổ Hội An

Trong hơn 80 giếng cổ hiện có tại Hội An, có thể chia thành 3 kiểu dáng cơ bản: giếng kiểu hình tròn, hình vuông và giếng hình trên tròn dưới vuông. Ngoài ra còn có một số kiểu khác nhưng không phổ biến. Giếng cổ Bá Lễ được xây dựng theo kiểu hình vuông – kiểu kiến trúc đặc trưng của người Chăm. Có diện tích khoảng 10m2, độ sâu khoảng 12 m và được xây hoàn toàn bằng gạch mà không hề dùng đến vôi vữa kết dính. Dưới chân là bộ khung rộng bản làm từ gỗ lim, kết cấu có vẻ đơn giản nhưng đã tồn tại hàng trăm nghìn nay.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Cấu trúc của giếng có dạng hình vuông đặc biệt.

Giếng nước không bao giờ cạn

Khác với rất nhiều ngôi giếng khác mà bạn từng thấy, giếng cổ Bá Lễ có điểm đặc biệt là nước không bao giờ cạn. Thời xưa, giếng luôn đông nghẹt người đến lấy nước, kể cả Hội An những thế kỷ trước đều uống nước Bá Lễ. Mặc dù vậy nước ở đây chưa bao giờ khan hiếm, cứ tuôn chảy dồi dào kể là mùa mưa hay là mùa nắng.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Nước ở giếng cổ Bá Lễ có đặc điểm không bao giờ cạn.

Sở dĩ nguồn nước không cạn là vì người xưa đã chọn đúng nơi có mạch nước ngầm dồi dào. Thêm vào đó là kết cấu đặc biệt của giếng cũng góp phần cung cấp và lưu trữ một nguồn nước dường như vô tận. Hơn nữa, nguồn nước lại rất trong, sạch và ngọt lành.

>>> Phục Kích Nhà Cổ Tấn Ký Hơn 200 Năm Tuổi Nổi Tiếng Hội An

Giếng cổ Bá Lễ Hội An nổi tiếng với nhiều câu chuyện kỳ thú

Giếng cổ Bá Lễ gắn liền với đặc sản nổi tiếng ở Hội An

Nhờ nguồn nước tự nhiên trong sạch, ngọt, không bị phèn và có mùi thơm rất riêng nên hầu như gia đình nào ở đây cũng thuê hoặc tự chở vài thùng về sử dụng cho nhu cầu ăn uống. Không những thế người dân ở đây còn cho rằng chỉ có nước giếng Bá Lễ mới có thể làm nên hương vị hấp dẫn cho những món đặc sản địa phương.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Món chè mè đen nổi tiếng Hội An của cụ Ngô Thiều cũng lấy nước từ giếng để nấu.

Du khách đến du lịch Hội An đã từng nghe qua món chè mè đen nổi tiếng của cụ công Ngô Thiểu chưa. Đây là một món ăn vô cùng nổi tiếng của phố Hội. Theo cụ ông chia sẻ lại rằng, bí quyết làm nên món chè có hương vị đặc trưng như vậy chính là lấy nước giếng Bá Lễ. Ngoài ra, món cao lầu vang danh Hội An cũng lấy nước từ đây. Cao lầu muốn ngon, nước dùng đậm đà thì hải dùng nguồn nước này. Nếu không tin bạn hãy thử thưởng thức để cảm nhận xem mùi vị các món này có gì khác lạ không nhé.

Giếng cổ Bá Lễ và người gánh nước thuê lâu nhất Hội An

Giếng cổ Bá Lễ Hội An không chỉ mang đến nguồn nước sinh hoạt cho người ân hay góp phần làm nên hương vị đặc trưng cho các món ăn đặc sản. Đây còn là nguồn sống nghề gánh nước thuê. Đặc biệt, có một cụ ông cực kỳ nổi tiếng với nghề gánh nước thuê lâu nhất Việt Nam – cụ ông Nguyễn Đường. Ông bắt đầu công việc từ sau năm 1975, chuyên gánh nước cho các nhà hàng, quán ăn, các gánh hàng rong hay khách sạn, hộ dân có nhu cầu. Công việc này đem lại thu nhập chính cho ông để nuôi vợ và đứa con mắc bệnh tâm thần.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Nước giếng Bá Lễ là nguồn sống chính của cụ ông Nguyễn Đường.

Câu chuyện về cụ ông gánh nước thuê suốt mấy chục năm này đã đươc nhiều báo chí trong nước và ngoài nước đến để nghi nhận. Không chỉ thể hiện một nghị lực lạc quan trong cuộc sống mà ông đã góp phần làm giàu thêm cho nét truyền thống của Hội An – “người giữ hồn phố cổ”. Vì thế, giếng nước Bá Lễ được mọi người rất coi trọng.

Ngôi giếng cổ Bá Lễ nghìn năm tuổi đi vào lòng người dân Phố Hội

Có thể nói, giếng cổ Bá Lễ ở Hội An như một của cuộc sống, nó đã đi sâu vào lòng người. Hầu hết những người dân sinh sống ở đây lâu năm đều thích uống nước giếng. Thậm chí có những người chỉ uống nước giếng dù bây giờ đã có nước giếng, máy mọc nước.

Qua nhiều năm gắn bó, giếng Bá Lễ đã trở thành một giá trị thiêng liêng. Những hộ dân Hội An vẫn luôn tin rừng, nước ở giếng chỉ dùng để nấu ăn, pha trà và uống thường ngày chứ không dùng để tắm gội hay giặt giũ vì sẽ gây thư phạm và làm ô nhiễm nguồn nước trong lành.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Mặc dù đã có nước máy nhưng nhiều người dân ở đây vẫn quen dùng nước giếng Bá Lễ.

Cả người dân và những thương dân xưa kia đều rất quý trọng cái giếng cổ này cũng như nguồn ngước ngọt lành, quý giá mà nó đã mang lại cho Hội An. Có lẽ chính vì thế mà cách mặt giếng chỉ chừng nữa mét, người dân đã lập một bàn thờ thần giếng. Cứ đền ngày rằm và mồng 1 Âm lịch hàng tháng, người dân lại mang hoa quả, hương đèn đến cúng rất trang trọng, nhằm thể hiện lòng cảm hơn món quà tuyệt vời mà thiên nhiên đã ban tặng.

Đến du lịch Hội An không thể bỏ qua địa điểm giếng cổ Bá Lễ

Hội An có rất nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng nhưng ngoài phố đèn lồng, chùa Cầu, nhà cổ Tấn Ký,… thì du khách vẫn không nên bỏ qua giếng cổ Bá Lễ, một nơi mà hàng ngày vẫn có rất đông du khách đến tham quan. Được xem như dâu gạch nối thời gian giữa cư dân Chăm Pa xưa và cư dân Việt ngày nay. Giếng nước Bá Lễ với những giá trị tinh thần, văn hóa to lớn mà nó mang lại ngày càng được quan tâm và bảo tồn như một loại hình di tích đặc biệt. Trở thành một nơi đáng để khám phá trong chuyến hành trình ghé thăm Hội An.

giếng cổ Bá Lễ Hội An
Đây trở thành địa điểm được nhiều du khách ghé thăm tìm hiểu.

Tới đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng cấu trúc đặc biệt của giếng, tìm hiểu về nguồn nước, ý nghĩa lịch sử của nó cũng như nếm thử một vài ngụm nước mát lành để cảm nhận hương vị đặc trưng của nước và để cảm nhận cái “hồn” của những con người, của một vùng đất yên bình, mộc mạc này quả thật không hề tồi chút nào. Đặc biệt, cũng đừng quên tìm thử các món ăn được chế biến từ nguồn nước giếng để xem hương vị của nó có gì khác không nhé!

>>> Bạn có thể tham gia tour Hội An 1 ngày để trải nghiệm nơi đặc biệt này

Hội An cổ kính và bí ẩn luôn có những điều đặc biệt đáng để tìm hiểu và giếng cổ Bá Lễ Hội An là một trong số đó. Dù đã trải qua hàng nghìn năm, ngôi giếng này và những câu chuyện xoay quanh nó vẫn được người dân lưu truyền lại. Bên cạnh vai trò to lớn là nguồn cung cấp nước ngọt cho người dân mà nó đã trở thành điểm dừng chân dành cho những ai có niềm đam mê với lịch sử phố Hội. Vậy nên, nếu có dịp tới đây bạn đừng quên dành thời gian ghé qua giếng nước này nhé!

Lưu